مونوکسید کربن co
گازی است بی رنگ و بی بو که اغلب در فرایند اشتعال ناقص مواد آلی از جمله انواع سوخت های فسیلی مانند گاز ، نفت ، بنزین،زغال و چوب ایجاد شده و بسیار سمی و کشنده است زیرا می تواند روند عادی تنفس انسان را مختل کند .
فرایند سوخت مواد عالی (هیدروکربنها)با توجه به اینکه این مواد از هیدروژن و کربن تشکیل شده اند ، شامل ترکیب آنها با اکسیژن هوا و تولید بخار آب و گاز دی اکسید کربن (CO2) می باشد . اگر هنگام سوختن گاز اکسیژن به میزان کافی موجود نباشد ، بجای گاز دی اکسید کربن گاز کشنده مونوکسید کربن (CO)تشکیل خواهد شد.
این گاز بر اثر سوختن گاز نفت بنزین سوخت جامد یا چوب بدست می آید
منابع شایع ان آتش – اجاق ها –بخاری- کوره ها – موتورهای بنزینی است
مکانیسم اثرCOمنواکسید کربن
گاز منوکسید کربن بی رنگ و بو است و می تواند با نفوذ در هوایی که تنفس می کنیم ، به ریه ما وارد شود ، در خون ما جریان پیدا می کند بطوری که خون دیگر قادر نیست همانند معمول O حمل کند و اثر ان بر سلولها بدین گونه است سپس از طریق خون به مغزمان راه مییابد وبه این ترتیب ما را به بیهوشی دچار کرده و یا حتی بکشد چرا که که قادر به استفاده از همه اکسیژنی که به انها می رسد نیستند و کمبود اکسیژن نیز بر مغز و قلب اثر می کند.
نشانه های هشداردهنده مسمومیت با مونوکسید کربن
شایعترین نشانه هشداردهنده اولیه مسمومیت خفیف با مونوکسید کربن یک نوع سردرد تنشی است. افرادی که مسمومیت با مونوکسید کربن را تجربه کرده اند، آن را به عنوان سردردی مداوم که در قسمت جلو سر احساس می شود و دردی مبهم را ایجاد می کند، توصیف می کنند.
سردردها به راحتی نادیده گرفته می شوند، از این رو هنگام مواجهه مداوم با آنها در یک محیط ثابت مانند خانه، محل کار، یا خودرو بهتر است این شرایط جدی گرفته شود. ممکن است با تغییر مکانی که نشت مونوکسید کربن در آن رخ داده است، احساس سردرد نیز به سرعت از بین برود.
با جایگزینی مونوکسید کربن به جای اکسیژن در خون، که مرگ سلول ها را به همراه دارد، ضعف عضلانی می تواند شکل بگیرد. این شرایط ممکن است انجام فعالیت های روزانه مانند پیاده روی را چالش برانگیزتر نماید.
سرگیجه یکی دیگر از نشانه های هشدار دهنده اولیه مسمویت با مونوکسید کربن است. در موارد شدید، اگر مونوکسید کربن به میزان کافی تنفس شده باشد ممکن است به از دست دادن هوشیاری، از جمله غش کردن منجر شود.
نشانه های اولیه مسمومیت خفیف با گاز مونوکسید کربن اغلب شبیه به علائم مرتبط با آنفلوآنزا، مانند حالت تهوع، استفراغ و خستگی، به نظر می رسند. بر خلاف آنفلوآنزا، مسمومیت با مونوکسید کربن موجب دمای بالای بدن (تب) نمی شود. اگر چند نفر در خانه این نشانه های را تجربه می کنند یا با نشانه های دیگر که در این مطلب به آنها اشاره شده مواجه هستند، این می تواند افزایش نگرانی ها را موجب شود.
با تجمع مونوکسید کربن در خون، نشانه هایی ممکن است به طور قابل توجهی تشدید شوند. تنگی نفس یا تنفس سریع یکی از این نشانگرها است. اگر چند نفر با این نشانه مواجه شده اند باید توجه ویژه ای به آن داشته باشید.
به همراه تنگی نفس، فردی با مسمومیت مونوکسید کربن ممکن است احساس فشار یا درد در ناحیه سینه را تجربه کند. این درد در ناحیه سینه ممکن است با تندتپشی، تعداد بیش از 100 تپش قلب در دقیقه، همراه باشد.
توانایی فرد برای تفکر روشن ممکن است تحت تاثیر تجمع مونوکسید کربن در خون قرار بگیرد، که به سردرگمی، اختلال در قضاوت، مشکلات حافظه و در برخی موارد، توهم منجر می شود.
همچنین، مسمومیت با مونوکسید کربن ممکن است موجب احساس خواب آلودگی در فرد شود. افراد اغلب این نشانه را به عنوان عاملی نگران کننده در نظر نمی گیرند، که موجب به خواب رفتن و تداوم تنفس مونوکسید کربن تا زمان تشدید مسمومیت یا مرگ منجر می شود.
مغز تحت تاثیر کمبود اکسیژن قرار می گیرد و تاری دید یکی دیگر از نشانه هایی است که باید در زمینه مسمومیت با گاز مونوکسید کربن مورد توجه قرار داد. این نشانه کمتر شایع است و به طور معمول تنها در موارد شدید با تجمع مونوکسید کربن در خون شکل می گیرد.
در صورت تجربه مشکلات بینایی به ویژه همراه با دیگر نشانه هایی که در این فهرست به آنها اشاره شده است، دریافت کمک پزشکی باید در اولویت قرار بگیرد.
در موارد شدید، مسمومیت با مونوکسید کربن ممکن است موجب تشنج شود، که به عنوان یک انفجار غیر قابل کنترل فعالیت های الکتریکی در مغز که اسپاسم های عضلانی را به همراه دارد، تعریف شده است.
از آنجایی که تشنج ها به طور معمول در شرایط نزدیک به مرگ رخ می دهند، کمک پزشکی باید به سرعت در اختیار فرد قرار بگیرد، اما متاسفانه ممکن است مسمومیت از مرز نقطه احیا عبور کرده باشد.
رعایت چند نکته بری در امان ماندن از گاز منوکسید کربن
- از خانه یا محیطی که گاز در آن انتشار یافته خارج شوید.
- خونسردی خود را حفظ کنید و نفس عمیق بکشید. این کار کمک میکند از اتلاف بیهوده مقدار اندک باقیمانده اکسیژن خون خود جلوگیری کنید.
- به مرکز درمانی مراجعه کنید تا درمان مناسب را دریافت کنید. ممکن است در آنجا با گرفتن مقداری اکسیژن از طریق ماسک سرحال شوید.
سنسورهای مونوکسید کربن یا دتکتور مونوکسید کربن یکی از اجزای حیاتی در سیستمهای اعلام حریق و ایمنی هستند. این سنسورها برای تشخیص مونوکسید کربن، یک گاز بیرنگ و بیبو که به عنوان عامل خطرناک برای سلامتی انسان شناخته میشود، استفاده میشوند.
با ما در ارتباط باشید
